26.05.17 | Istanbul, Türkiye

Melis Özmen : Spor Psikolojisi

Sporda psikolojinin önemi ve gerçekliği tartışılmaz…Eski milli yüzücü ve spor psikoloğu Melis Özmen, bizler için spor psikolojisinde kullanılan bazı teknikleri yazdı.
Melis Hanım’a değerli paylaşımı için teşekkür ediyoruz.
YüzmePlus Takımı

Melis Özmen’in spor hayatı ve mesleki çalışmaları hakkında detaylı bilgi almak için buraya tıklayınız.

SPOR PSİKOLOJİSİ
Psikoloji biliminin bir alt dalı olan “Spor Psikolojisi” spor ve egzersiz sırasında performansı etkileyen psikolojik faktörleri araştırır ve bulguları bireysel ve takım performansını arttırmakta kullanır. Aynı zamanda insanları ve onların spor ve egzersiz içindeki davranışlarını araştırırken, pratik uygulamalar üretir. Spor psikolojisinin araştırdığı bir diğer konu ise, kişinin spor veya egzersiz yapmasının, psikolojik gelişimine ve sağlığına nasıl etki ettiğidir.
Spor Psikolojisi ile ilgili ilk çalışma 1890 yılında Kuzey Amerika’lı Norman Triplett tarafından gerçekleştirilmiştir. Indiana Üniversitesinde görev yapan Norman Triplett, bisiklet yarışmalarında sporcuların yalnız başlarınayken normal performanslarından daha kötü, başkaları ile özellikle de kendilerinden daha iyi performans gösteren sporcular ile yarışırken normalden daha iyi performans gösterdiklerini keşfetmiştir.
Bu alanın bir diğer öncü psikoloğu da Coleman Griffith’tir. Griffith 1920’lerde ilk spor psikolojisi laboratuvarını kurmuş ve Chicago Cubs Beyzbol takımında oyuncuların psikolojik profillerini geliştirme amacı ile çalışmaya başlamıştır. 1965 yılında ilk kez Dünya Spor Psikolojisi Kongresi gerçekleşirken, 1987 yılında Amerikan Psikologlar Derneği (APA) spor psikolojisini resmi bir bilimsel alan olarak kabul etmiştir. Ve spor psikolojisinin konularını şu şekilde belirtmiştir; “Sporda İdeal Performans Durumu, Stres Yönetimi, Öfke Kontrolü, Motivasyon, Konsantrasyon, Etkili Hedef Belirlemek, Doğru Tavır ve Tutum, Liderlik ve Ekip Çalışması, Özgüven Geliştirmek, Zihinsel Antrenman Teknikleri.”
Spor psikoloğunun amacı, sporcunun performansının artmasına yardımcı olmak ve psikolojik becerilerin gelişiminde sporculara yardım etmektir. Spor psikoloğu sporculara; stres ve kaygıyla başa çıkma teknikleri, konsantrasyonu geliştirmek için stratejiler, motivasyonu devam ettirme, kendine güvenme yolları gibi sporcunun performansının artmasına yönelik çalışmalar öğretir ve uygulatır.
Spor psikolojisinde en çok kullanılan tekniklerden bir tanesi gevşeme egzersizleridir. Bu tekniğin amacı kişiyi aynı anda hem zihinsel hem de fiziksel olarak rahatlatmaktır. Bu teknik maç ya da yarışma sırasında sporcunun fiziksel ve zihinsel olarak gevşeyip müsabaka koşullarının üzerlerinde yaratabileceği ve kas-koordinasyon sistemlerinin etkin çalışmasını engelleyecek olan stres faktörünü azaltıp müsabakaya odaklanmasını sağlamaktadır. Gevşeme egzersizleri aynı zamanda öfke kontrolü, stres yönetimi, depresyon, konsantrasyon eksikliği gibi konular ile çalışırken kullanılmaktadır.
Spor psikolojisi alanında kullanılan bir diğer yöntem ise zihinde canlandırma yöntemi ve bir ileri aşaması olan zihinsel antrenmandır. Bu yöntemde kişi öncelikle hem fiziksel hem de zihinsel olarak rahatlatılır, kendini en zinde ve en rahat hissettiği konuma getirilir. Daha sonra kişinin hedeflediği durumları zihinsel olarak gerçekleştirmesi sağlanır. Burada önemli olan nokta beynimizi nasıl yönlendirebileceğimizi ve beynimizde gerçekleştirebildiğimiz her şeyi fiziksel olarak da gerçekleştirebileceğimiz gerçeğidir. Elbette bu egzersizin başında kişiye hedef koyma teknikleri öğretilerek gerçekçi ve doğru hedefler koyabilmesi için yardımcı olunur.
Zihinsel antrenman egzersizi sporcuların kendilerini zihinsel olarak yarışa hazırlamalarını sağlar. Öncelikli olarak zihinlerinde başarıyı yaşayan sporcular, gerçek hayatta bunu uygulamaya geçirirler. Bu yöntem ile başarıyı bilinçaltına yerleştiren sporcu, yarışma sırasında da bunu bilinç üstüne rahatlıkla çıkartabilmektedir. Nefes egzersizi ve gevşeme tekniği eşliğinde yapılan zihinsel antrenmanlar, yalnızca zihinsel bir aktivite olarak düşünülse de aslında duygu, düşünce ve beden üçlüsünün kullanılması ile gerçekleşmektedir. Bu üçlü birlikteliğini yakalayabilen kişinin artık tek yapması gereken bunu davranış boyutuna taşımaktır. Bu teknik, doğru bir şekilde uygulandığı takdirde, kişinin aynı anda duygu, düşünce ve fiziksel tepkimeleri tıpkı yarış esnasında olduğu gibi meydana gelmektedir.
Spor Psikologlarının en çok kullandığı bir diğer teknik ise nefes tekniğidir. Tek başına kullanılabilmesinin yanı sıra şimdiye kadar bahsettiğim tüm teknikler ile beraber de kullanılabilen nefes egzersizleri, fiziksel ve zihinsel rahatlamanın temelini oluşturmaktadır. Doğru nefes tekniği vücudumuzu rahatlatırken stres, öfke, heyecan, kaygı gibi duygu durumlarımızın da normale dönmesine yardımcı olur. Bu egzersiz sırasında öncelikli olarak kişilere doğru nefes tekniğinin fizyolojik etkileri anlatılırken ne zaman, nerede, hangi nefes tekniğini uygulamaları gerektiği öğretilir. Öğretilen nefes egzersizleri sayesinde kişi artık ihtiyaç duyduğu anda kendi kendini de rahatlatmayı başarabilecektir.
Spor psikolojisi, insanları ve onların spor ve egzersiz içindeki davranışlarını araştıran ve pratik uygulamalar üreten bilimsel bir çalışma alanıdır. Ülkemizde spor psikolojisinin önemi birçok ülkeye göre daha geç anlaşılmış olması rağmen, günümüzde bu alan büyük bir hızla gelişmeye devam etmektedir.

Spor Psikoloğu Melis Özmen

Uyarı : Yukarıdaki bilgileri uygulamadan önce eğitmeninize danışınız.
YüzmePlus Takımı

20130426-081139.jpg

Kategoriler: Gündem, PsikoYüzme, Veli Rehberi

15 günden eski yazılar yoruma kapalıdır.